Sagg-e Zard

ابراهيم يزدي

مطلب زير نوشته ابراهيم يزدي خطاب به گردانندگان صداي امريکا است که آن را در نقد برنامه هاي اين شبکه خبري نوشته است. ابراهيم يزدي اکنون در امريکا به سر مي برد و نقد خود را که بخش اعظم آن چاپ شده است، پس از آن نوشت که حاضر به مصاحبه با اين رسانه خبري نشد.

متاسفانه شيوه اطلاع رساني تلويزيون صداي امريکا از محدوده تعاريف پذيرفته شده براي يک رسانه خبري خارج شده است. بنابر استانداردهاي رايج اطلاع رساني، شأن يک رسانه خبري، حفظ بي طرفي در انتقال و پخش مطالب و اخبار است که با رفتار رسانه ارگان يک حزب سياسي - ايدئولوژيک تفاوت دارد.

در مقام پاسخگويي ممکن است استدلال شود که «صداي امريکا» رسانه دولت امريکا است و با بودجه آن دولت، اداره مي شود و سياست هاي دولت امريکا تلاشي در راستاي پنهان سازي مخالفت و ضديت خود با انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي ايران ندارد و صداي امريکا لاجرم رسانه يي است با اولويت هاي معين در راستاي نظرات و برنامه هاي دولت امريکا و غير از اين هم نبايد انتظار داشت. در پاسخ به اين ايراد بايد گفت که آيا دولت امريکا علاوه بر خصومت با نظام جمهوري اسلامي ايران، اصراري دارد که سياست هاي خود را در تعارض با باورهاي عمومي و منافع ملي ملت شريف ايران نيز معرفي کند؟ ما حداقل در دو محور زير، سياستگذاري حاکم بر دولت امريکا و رسانه تلويزيون صداي امريکا را در تعارض با منافع ملي ايران ارزيابي مي کنيم؛

نخست؛ اسلام ستيزي

استفاده از امکانات رسانه يي و ميدان دادن به کساني که به باورها و اعتقادات ميليون ها ايراني توهين مي کنند، مساله قابل پذيرشي نيست. من هيچ گاه در شأن انساني و در چارچوب باورهاي ديني خود نمي يابم که درباره باورهاي ديني شما و همکاران تان تفتيش کنم. بنابر بديهي ترين اصول مندرج در اعلاميه جهاني حقوق بشر، هر کس در انتخاب دين و راه و روش زندگي اش آزاد است، از سوي ديگر نيز، مباني انديشه دموکراتيک، ما را به پذيرش اين اصل متعهد مي سازد که هيچ کس حق ندارد به بهانه اختلافات فکري و سياسي فردي، گروهي يا بين دولتي، به باورها و اعتقادات ديگران توهين روا دارد، مضافاً آنکه کساني که مورد توهين واقع مي شوند، اکثريت مطلق جمعيت کشوري با سابقه تمدني شش هزار ساله مانند ايران باشند. بنابراين ايراد و اعتراض ما، تنها متوجه سياست هاي اسلام ستيزانه «صداي امريکا» نيست، بلکه در واقع به سياست هاي اسلام ستيزانه دولت امريکا است.

ما دامن زدن به اختلافات فرقه يي، مذهبي و قومي را در تعارض با منافع و مصالح ملي کشورمان ارزيابي مي کنيم. خرد سياسي و تجربه تاريخي حداقل يکصد سال گذشته اين سرزمين، حکم مي کند که تنها با تغيير حکومت ها فرآيند تحقق دموکراسي تقويت نمي شود و از اين رو مخالفت و اعتراض ما به سياست ها و عملکرد حاکمان جمهوري اسلامي ايران به اين معنا يا با اين هدف نيست که آنها با هر وسيله ممکن بروند و گروه ديگري بر سر کار بيايد. هدف ما تحقق حقوق و آزادي هاي اساسي ملت مان و حفظ استقلال کشورمان است که اصيل ترين آرمان هاي انقلاب جنبش مشروطه و جنبش ملي شدن صنعت نفت ايران و انقلاب اسلامي 1357 نيز بوده است.

دوم؛ عدم رعايت بي طرفي

يک رسانه جمعي نبايد در پخش اطلاعات و ارائه خدمات خبري به مخاطبانش به ابزاري براي تسويه حساب هاي فردي و گروهي تبديل شود. متاسفانه در کارنامه برنامه سازان «صداي امريکا» بارها ديده شده است که آرا و مواضع سياسي افرادي را عليه افراد و گروه هاي ديگر به طور يکسويه منتشر کرده است، بي آنکه بيانگر دفاعيات يا اعلام نظرهاي طرف مقابل باشند يا حتي فرد مدعي را ملزم به ارائه سند و مدرک کنند. به عنوان نمونه چندي پيش در «صداي امريکا» گفته شد که مهندس بازرگان شخصاً دستور بستن دانشگاه ها را صادر کرده بود. اين يک ادعاي بي پايه است و هيچ حقيقتي در آن وجود ندارد. مصاحبه شونده محترم در آن برنامه در زمره کساني است که از آغاز نسبت به مهندس بازرگان و دولت موقت نظر موافق و مثبتي نداشت. البته مخالف بازرگان بودن قابل درک است ولي تحريف تاريخ چرا؟ اين مدعي اگر واقعاً سندي براي اثبات ادعايش دارد آن را منتشر کند.

نمونه ديگر پخش کردن ادعاها و ناسزاهاي برخي از هواداران «پهلوي ها» در مورد اعدام تيمسار رحيمي فرماندار نظامي تهران در روزهاي انقلاب است. اگر صداي امريکا لازم ديده است نظرات و مواضع مخدوش و ساختگي يک گروه سياسي را پيرامون رويدادي تاريخي منتشر کند بي طرفي و انصاف در اطلاع رساني به مخاطبان حکم مي کند که توضيحات کسي را که به ناحق مورد زشت ترين حملات و در واقع ترور شخصيت قرار گرفته است، براي شنوندگان و بينندگان برنامه هايش پخش کند و داوري نهايي را به صاحبان اصلي کشورمان يعني ملت ايران واگذارد. تبديل يک رسانه خبري به ابزار تسويه حساب هاي سياسي شخصي يا گروهي موجب بي اعتباري آن رسانه مي شود. بديهي است که براي رسانه يي با امکانات صداي امريکا حتي چنانچه فرد مورد توهين حاضر به مصاحبه مستقيم با آن رسانه نباشد، به جهت روشن ساختن برخي ابهامات تاريخي، بسيار آسان است که به طور غيرمستقيم و البته منصفانه پاسخ هاي فرد را از ساير منابع تهيه کند و در اختيار مخاطبان خود قرار دهد و در اين موارد نيز تاکنون توضيحات فراواني از سوي اينجانب ارائه شده است.پخش گزارش هاي ساختگي که پايه آنها بر دروغ و تهمت بنا نهاده شده باشد سودي به حال سازندگان و پخش کنندگان آنها ندارد. يک ضرب المثل فارسي مي گويد؛ «چراغ کذب را نبود فروغي.» اگر قرار بود که کسي يا گروهي با دروغگويي، تهمت و پرونده سازي به جايي مي رسيد يا بقاي قدرتي تضمين مي شد، تاريخ شاهد فروپاشي و نابودي هيچ يک از نظام هاي استبدادي مدعي مردم محوري نبود. کساني که خود را «پهلوي طلب» مي دانند و نه «مشروطه خواه»، در قبال اعتراف محمدرضا شاه که خطاب به مردم ايران گفت «صداي انقلاب تان را شنيدم»، چه پاسخي دارند. اما گويي اين مدعيان هنوز آن را نشنيده اند و باور نکرده اند.

واقع امر آن است انقلاب را که مبتني بر خواست ملي اکثريت مطلق ايرانيان و ناشي از مشکلات نظام پهلوي و بحران هاي عميق سياسي، اجتماعي و حتي اقتصادي آن دوران بود، نمي توان زير سوال برد. اينکه از ياد ببريم يا بي توجه باشيم که عملکرد حاکميت در نظام سابق چه بود و حتي شاه برخلاف نص قانون اساسي مشروطه حکومت مي کرد و نه سلطنت و مجالس شوراي ملي فرمايشي ايجاد مي کرد، تشکيلات مخوف ساواک مستقيماً زير نظر ايشان اداره مي شد و هر صداي مخالفي را درهم مي شکست و سرکوب مي کرد و صدها معضل ديگر که بحث جداگانه يي را مي طلبد، امروز نه تنها دردي از طرفداران نظام پهلوي را حل نمي کند که ملت ايران را از دستيابي به حقايق مسلم تاريخي بازمي دارد و چنانچه تاريخ را چراغ راه آيندگان بدانيم، با لاپوشاني مشکلات گذشته و توجيه حاکميتي که تا بدان جا فاسد بود و خودکامگي روا داشت که ملت ايران را يکپارچه عليه خود برانگيخت، ملت ايران را در تاريکي و ناآگاهي قرار داده که بديهي است که اين مشي برخلاف مصالح و منافع ملي ايران است.

چنين رفتارهايي از سوي «صداي امريکا» ممکن است موجب جلب توجه برخي از افراد شود و دل خيلي از دردمندان و معترضان را به اصطلاح خنک کند. اما در درازمدت محصولي در راستاي منافع ملي، تقويت فرآيند دموکراسي و تحقق حقوق و آزادي هاي اساسي ملت ما نخواهد داشت